در زیر به مسائل مربوط به کتابدار بودن و کتابداری در Goodreads میپرداریم. اگر بعد از خواندن این مطلب، به نظرتان هنوز چیزی ناگفته مانده است، میتوانید برای اطلاعات بیشتر سری به گروه Goodreads Librarians بزنید.
این متن در پی پاسخ گفتن به این مسائل است:
- چگونه میتوان یک کتابدار شد
- یک کتابدار چه کارهایی میتواند انجام دهد
- چرا همه کتابدار نباشند؟
- چگونه میتوان اطلاعات یک کتاب یا نویسنده را ویرایش کرد
- چگونه دو نمایهی (profile) یک نویسنده را با هم ادغام (merge) کنیم
- نویسندههای همنام
- قواعد ترکیب (combining) ویرایشهای یک کتاب
- چگونه دو کتاب را با هم ادغام کنیم
- دستورالعمل نوشتن عناوین (titles) یک کتاب
- کتابهای دارای چند نویسنده
چگونه میتوان یک کتابدار شد ـ
برای کتابدار شدن در Goodreads باید حداقل 50 کتاب در نمایهی خود داشته باشید و بعد کافیست که درخواست کنید.
یک کتابدار چه کارهایی میتواند انجام دهد ـ
اعضای کتابدار Goodreads میتوانند دادههای کتابها و نویسندگان را ویرایش کنند، تصویر جلد کتاب (book covers) اضافه کنند و ویرایشهای مختلف کتابها را با هم ترکیب کنند. هر کتاب و هر نویسنده در پایگاه دادهی Goodreads تنها یک مدخل منحصربفرد دارد. کتابدارها میتوانند درصورتی که اطلاعات قید شده دربارهی کتابها نادرست باشد و نیز موقعی که اطلاعاتی از آنها ناقص است (مانند شرح کتاب و یا URL آن)، دست به کار شوند.
چرا همه کتابدار نباشند؟ ـ
اولا ما اجازه دادهایم که هر کسی کتابدار شود. هر کسی میتواند دادههای مربوط به کتابها و نویسندگان را اصلاح کند، عکس جلد کتاب اضافه کند یا کتابها را با هم ترکیب کند. ما دریافتیم که در 99 درصد اوقات مردم کارشان را درست انجام میدهند ولی به ندرت کسی را هم دیدهایم که خرابکاری کند. به همین خاطر برای افرادی که علاقه دارند برای مرتب کردن چیزها به ما کمک کنند و کارشان را به درستی انجام میدهند یک وضعیت جدید عضویت (کتابداری) درست کردهایم.
چگونه میتوان اطلاعات یک کتاب یا نویسنده را ویرایش کرد ـ
برای ویرایش اطلاعات یک کتاب یا یک نویسنده، به صفحهی آن کتاب یا نویسنده بروید و بعد روی لینک ‘edit data’ که در سمت راست و پایین قاب حاوی اطلاعات کتاب یا نویسنده تعبیه شده، کلیک کنید. لطفا به یاد داشته باشید ویرایشها باید با نهایت دقت انجام شوند زیرا هر تغییری که شما اعمال کنید در قفسهی تمام اعضایی که آن کتاب را در قفسههایشان جای داده باشند، انعکاس خواهد داشت.
چگونه دو نمایهی یک نویسنده را با هم ادغام کنیم ـ
نام هر نویسنده منحصربفرد است و نمایهی خود را دارد. گاهی منابع مختلف نگارشهایی از نام نویسنده را بکار میگیرند که اندکی با هم فرق دارند (مثلا JK Rowling در مقابل J.K. Rowling و نیز Joanne Kathleen Rowling). برای ادغام دو نمایهی نویسنده، دادهی نمایهای را که باید دور انداخته شود اصلاح کنید و نام نویسنده را در آن، دقیقا به همان شکل ضبط شده در نمایهای که قرار است ماندگار شود، درآورید (استفاده از copy/paste توصیه میشود). با این کار تمام کتابها به این نویسندهی جدید منتسب خواهند شد. ما سعی داریم هر چه زودتر امکانی برای پشتیبانی از نامهای مستعار و نیز تخلصهای نویسندگان (pseudonyms) فراهم کنیم تا از بوجود آمدن نمایههای مختلف برای یک نویسنده جلوگیری کنیم. اگر ابهامی دربارهی نحوهی صحیح نگارش نام نویسندگان دارید، توصیه میکنیم به کتابخانهی کنگرهی ایالات متحده (The Library of Congress) نگاهی بیاندازید.
نویسندههای همنام ـ
یکی از چالشهای حل نشدهی ما این است که روش کارایی برای جداسازی نویسندگان همنام پیدا کنیم. خیلی خوب بود اگر هر نویسندهای یک شمارهی منحصربفرد مثل ISBN داشت. در حال حاضر راه حل این مشکل، یک پردازش دستی است. طبق این پردازش، باید به نمایهی هر کدام از این نویسندگان نام منحصربفردی اختصاص دهیم. استفاده از نام میانی (middle name) یا یک پیشوند (Initial) بهترین راه حل است ولی ما برای حالاتی که چنین کارهایی نیز کارساز نباشند، ترفندی یافتهایم: یک فاصلهی اضافی بین نام کوچک و نام خانوادگی وارد کنید (این فاصلهی اضافی نمایش داده نخواهد شد). این کار را باید حین ویرایش یکی از کتابهای نویسنده انجام دهید زیرا اگر دادهی یک نویسنده را مستقیما اصلاح کنید، نام نویسنده تنها برای تمام کتابهای آن نویسنده تغییر خواهد کرد.
قواعد ترکیب ویرایشهای یک کتاب ـ
قواعد ترکیب نسخههای مختلف یک کتاب در پایین آمده است و درضمن در سمت راست صفحهی ترکیب کتابهای هر نویسنده نیز نوشته شده است. تصمیمگیری دربارهی این قواعد با همکاری کارمندان Goodreads و اعضای گروه Goodreads Librarians انجام شده است.
ترکیب کنید:
- چاپهای مختلف یک کتاب را
- فرمتهای مختلف یک کتاب را (جلد مقوایی یا گلینگور، جلد شمیزی یا صوتی)
- ویرایشها/ترجمههای یک کتاب به زبانهای مختلف را. با این که ممکن است ترجمههای مختلف از یک کتاب تفاوتهای فاحشی با هم داشته باشند، بااینحال ما به این نتیجه رسیدیم که همهی آنها را باهم ترکیب کنیم و مردم تفاوتهای آنها را در نقدهایی (reviews) که مینویسند، یادآور شوند. دقت کنید که منظور از نقد یا review کردن یک کتاب، لزوما نوشتن مطلب دربارهی ان متاب نیست. بلکه هر دادن امتیاز به یک کتاب، قرار دادن آن در قفسهای خاص، گفتن اینکه کتاب را خواندهاید، در حال خواند آن هستید و یا میخواهید در آینده آن را بخواندی و امثال آن نیز در Goodreads یک نقد یا review محسوب می شود.
ترکیب نکنید:
کتابهای دو جلد در یکی (2-in-1) یا مجموعههایی که شامل کتاب مورد نظر میباشند.
کتابهای راهنما یا جزوات (cliff notes) یا سایر آثار مرتبط با کتاب مورد نظر
چگونه دو کتاب را با هم ادغام کنیم ـ
اگر یک کتاب خاص دوبار ثبت شده باشد، ممکن است بهتر باشد که آن دو مدخل (entries) را در یکی ادغام کنیم. دقت کنید که این کار غیر از ترکیب (combine) دو ویرایش از یک کتاب است که بدان وسیله شما یک ویرایش از یک کتاب را مثل یک ویرایش دیگر از همان کتاب می کنید (مثل ترجمههای یک کتاب به زبانهای مختلف که با فرایند ترکیب به هم مربوط میشوند). تنها کتابهایی باید با هم ادغام شوند که دقیقا یک ISBN داشته باشند.
- مطمئن شوید که دو کتابی را که میخواهید با هم ادغام کنید، قبلا با هم ترکیب کردهاید
- دادههای کتابی را که میخواهید در دیگری ادغام شود ویرایش کنید
- روی دکمهی ‘delete this book’ کلیک کنید. توجه کنید که تنها کتابهایی را میتوان حذف کرد که کمتر از 15 نقد کاربران داشته باشد
- کتاب و تمام نقدهای ثبت شده برای کتاب ادغام شده، با پرطرفدارترین ویرایش همان کتاب ادغام خواهند شد
دستورالعمل نوشتن عناوین یک کتاب ـ
چند مثال:
اغلب در Goodreads عنوان کتابها از دستورالعملی استفاده میکنند که طبق آن عنوان کتاب همراه با برخی اطلاعات جانبی بصورت عباراتی داخل پرانتز بعد از آن عنوان اصلی نمایش داده میشوند. این داده ممکن است اطلاعات مربوط به فرمت کتاب باشد (جلد گالینگور، شمیز، سیدی صوتی و غیره) و یا اطلاعات مربوط به ناشر یا اطلاعات حاوی شمارهی جلد در کتابهای چندجلدی (مثلا “جلد اول” یا “book 1“). اگر هیچ دادهی اضافی نمایش داده نشود ولی کتاب دارای فرمت ثبت شدهای باشد، این اطلاعات بصورت اتوماتیک در جایی از سایت اضافه خواهد شد. البته بهتر است که چنین اطلاعاتی در همان عنوان کتاب تعبیه گردد؛ بدین ترتیب کمک زیادی به تمایز بین کتابها خواهد کرد.
- Harry Potter and the Sorcerer’s Stone (book 1)
- The Adventures of Huckleberry Finn (Paperback)
- The Adventures of Tom Sawyer (Penguin Classics)
کتابهای دارای چند نویسنده ـ
Goodreads اخیرا اجازهی ثبت سه نویسنده برای یک کتاب را فراهم کرده است. برنامههایی در دست داریم که این محدودیت را نیز از میان برداریم. نویسندگان یک کتاب باید به همان ترتیبی که در جلد کتاب نوشته شدهاند، در نمایهی کتاب ثبت گردند. اگر کتاب مورد نظر جلوی ندارد و یا جلدهای مختلف ویرایشهای مختلف ان با هم فرق دارند، از ترتیب الفبایی برای ثبت نویسندگان استفاده کنید.
پ ن : مطلب فوق ترجمهی متنی با عنوان Librarian Manual میباشد که در این آدرس از سایت Goodreads قرار داده شده است. بخش توضیحات Goodreads دارای مطالب مفید دیگری نیز می باشد و شما میتوانید در این آدرس پاسخ پرسشهای خود را جستجو نمایید.
